Jedan od dragih i časnih gostiju ovogodišnjeg izdanja festivala „Merlinka“ je i znameniti Bruce LaBruce, istrajno samosvojan i uporno neposlušan, i nadasve odan svom fascinacijama i ubeđenjima i mahom rušiteljsko-polemičkoj energiji panka, kao neprolazne ljubavi iz mladih mu dana. Jednostavno rečeno, njegova pank žestina nema zacrtan rok trajanja. Ima (nas) i takvih.

Preobimna je filmografija Bruca LaBruca (1964) da bismo se ovde bavili dometima i specifičnostima pojedinačnih naslova. A predugo je ovaj autor prisutan u javnosti i svesti filmofila i ljubitelja odrešitijeg filmskog izraza da bismo prošli stavku po stavku kroz njegov životopis. Ono što možemo, pak, je da pokušamo da mapiramo i podsetimo na udarne osobenosti i neke, nazovimo ih tako, zajedničke sadržatelje unutar njegovog filmskog (a očigledno i sveukupnog životnog) svetonazora.

Bruce LaBruce (isprva, svetovno možda Justin Stewart ili Bryan Bruce), kao što je poštovateljima dobro poznato, u svet savremene umetnosti i popularne kulture ušao je kao saradnik i urednik homo-pank magazina J.D.s i Dum Bitch Deserves to Die, da bi kasnije bivao saradnik i drugih, etabliranijih i prestižnijih, pa i glavnotokovskih medija u raznim oblastima praćenja popularne kulture i supkulture, koja ga je očito još od ranih dana tako snažno pa i magnetski privlačila. Od nečega se mora početi, to nije i ne može biti sporno, ali gorenaveden faktografski podatak značajan je za razumevanje suštine dobrog dela potonjeg Brucovog filmskog opusa. Naime, pank žest, ta nezaobilazna drčnost i snažan poriv za provokacijom i sukobom sa autoritetima, normama i kanonima, onim ukorenjenim i uvreženim, sa aksiomima uprizorenog društvenog bitisanja u idenom, motivskom i ideološkom smislu bile su i ostale konstanta njegovih filmova, kako onih koji su direktno rabili pank-ikonografiju tako i onih koji su kretali unutar posve različitih stilskih i izražajnih koordinata. U tom smislu (i ne samo u tom smislu, naravno) Bruce LaBruce je autor prepoznatljivog pristupa i profila. Zapravo, mora da je vraški teško (ako ne i potpuno neizvodljivo) naći iole upućenijeg filmofila koji bi pomešao ikonične prizore iz LaBrucovih filmova sa viđenim i upamćenim iz filmova bilo kog drugog filmskog autora danas.

Nimalo iznenađujuće, Bruce LaBruce je, usled tog svog prepoznatljivog i nepokolebljivog filmskog određenja, najčešće morao da bitiše i stvara u gerilskim uslovima ili, ako je sreće bilo i ako bi fatum to dopuštao, na samom obodu profesionalne produkcije, odnosno, profesionalno ustrojene i institucionalno osnažene kinematografije. Slično našem Želimiru Žilniku, tom neustrašivom i neumornom neposlušniku i provokatoru sa rezonom i povodom, Bruce LaBruce krčio je vlastiti put kroz bespuća i vihorove bezbudžetske, najčešće DIY (Do-It-Yourself) manufakture. To je, sasvim prirodno, ostavljalo tragove i u estetskom smislu. Srećom po LaBruca i one koji njegov izraz poštuju i prate, i same La Brucove tematske preokupacije najčešće jesu stupale u skladnu rimu sa tim ogoljenim i sirovim (bilo ciljano, ili iznuđeno ogoljenim i sirovim) izrazom. To je evidentno još od samih početaka, njegovih filmova urađenih Super 8 kamerom (Boy/Girl, I Know What It’s Like To Be Dead, Bruce and Pepper Wayne Gacy’s Home Movies, Slam!) pa do poznijih ostvarenja ništa značajnije s umivenije i/ili uprizorenije estetike.

A i na planu estetskog, LaBruce je ostao veran provokatorskom in-your-face izrazu, snažnoj i (pre)naglašenoj gej ikonografiji i ultrarealističkoj estetici, često sjedinjenima sa okvirnim treš-izrazom kao zdravorazumskim saborcem ako ne i blizancem takvih stilskih stremljenja i izbora. O tome može da posvedoči i letimičan pogledi na same deliće sada već klasičnih filmova ovog autora – Skin Gang (Skin Flick), Hustler White… Taj autorski jasno i samouvereno artikulisani izraz kao nit prati njegove poznije radove (Otto; or Up with Dead People i/ili L.A. Zombie), gde je horor-garnirung bio tek paražanrovska oblanda da se nastavi dobro znanim i samoutabanim putem, dok, recimo, The Raspberry Reich jasno potencira pragmatično postavljenu levičarsku ostrašćenost koja ne može i, kanda, nikad ni neće biti obuzdana. Mada stoji utisak da je Bruce LaBruce na uzorku skorijih filmova (Gerontofilije, na primer), recimo, donekle, u neku ruku ublažio izraz, teško je osporiti i impresiju da je to možda tek primer ličnog pregrupisavanja u hodu, budući da na idejnom planu nema vidljivijih i ubedljivijih dokaza posrnuća ili predaje. Bruce LaBruce i u zrelim godinama i recentnijim filmskim mu radovima ostaje zadrti protivnih nametnutih normi, pristojnosti kao možda i (dalekosežno gledano) najpogubnijeg od svih društvenih konstrukata, ali ujedno i svestan doba u kome sada stvara (otud možda i ona zdravorazumska a opet začudna upotreba kondoma u sirovim scenama seksa u filmu L. A. Zombie), a što ćemo sve moći da posvedočimo i nanovo proverimo pogledavši njegov najnoviji dovršeni film (par još novijih su već u fazi produkcije) The Misandrists, na programu ovogodišnje „Merlinke“, koju će, za svaki slučaj, ponovimo, pohoditi i sam Bruce LaBruce, glavom i bradom.

Piše: Zoran Janković

Related Posts

Leave a Reply

Your email address will not be published.