Projekat „Stvaranje tolerancije i razumevanja prema LGBT populaciji u srpskom društvu“ je finansiran iz sredstava Bilateralnog programa, zaključenog novembra 2013. godine potpisivanjem Sporazuma između Vlade Republike Srbije i Ministarstva spoljnih poslova Kraljevine Norveške. Projektne aktivnosti su formulisane u skladu sa prioritetima i merama sadržanim u Strategiji prevencije i zaštite od diskriminacije i pratećem Akcionom planu, a u pogledu ojačavanja napora usmerenih ka obezbeđivanju LGBT zajednici uživanja osnovnih prava na slobodu izražavanja, udruživanja i mirnog okupljanja. Projekatne aktivnosti traju 24 meseca i biće završene u martu ove godine. Tim povodom razgovarali smo sa menadžerom projekta Srđom Vučo.

Koliko su ostvareni ciljevi projekta “Stvaranje tolerancije i razumevanja prema LGBT populaciji u srpskom društvu”?

Imajući u vidu da je ovo prvi LGBT projekat na nacionalnom nivou koji sprovodi Vlada Republike Srbije, imamo razloga da budemo zadovoljni postignutim rezultatima. Nakon 11 kampanja koje su u okviru projekta uspešno sprovele organizacije civilnog društva, 17 kampanja koje su u završnoj fazi realizacije kao i sa preko 350 zaposlenih u sistemu socijalne zaštite koji su prošli napredni program obuka za rad sa pripadnicima LGBT populacije, možemo da kažemo da je pružen značajan doprinos i napredak u ostvarivanju osnovnog cilja, a to je povećana tolerancija i razumevanje prema LGBT populaciji u srpskom društvu. Projekat je imao za cilj podizanje svesti u opšte javnosti o problemu diskriminacije LGBT osoba kao i razvijanje odgovarajućeg sistema podrške i pomoći žrtvama da bi se identifikovale institucionalne prakse koje dovode do kršenja osnovnih prava i sloboda LGBT osoba, i da bi se podigao nivo znanja i kapaciteta državnih službenika u oblastima od vitalnog značaja za pružanje neposredne pomoći žrtvama nasilja, u javnom i privatnom životu. Jedan od specifičnih ciljeva projekta bio je da se unapredi kvalitet medijskog izveštavanja o LGBT pitanjima. Sprovedene kampanje bile su usmerene na opštu populaciju i na mlade i promovisale su toleranciju i međusobno razumevanje bez obzira na seksualnu orijentaciju i rodni identitet. Polazna osnova u sprovođenju projekta je da zakoni u Srbiji predviđaju da je seksualna orijentacija privatna stvar i da niko ne može biti pozvan da se javno izjasni o svojoj seksualnoj orijentaciji kao i da svako ima pravo da se izjasni o svojoj seksualnoj orijentaciji, a diskriminatorsko postupanje zbog takvog izjašnjavanja je zabranjeno.

Sa kojim problemima ste se suočavali tokom rada na projektu?

Rigidne pravne procedure i kompleksnost Zakona o javnim nabavkama, je bio jedan od najvećih izazova sa kojim se susreo projektni tim. Imajući u vidu da je postupak javne nabavke za nacionalnu medijsku kampanju trajao dugo, znatno je skraćen rok za sprovođenje aktivnosti predviđenih konkursnom dokumentacijom. S tim u vezi je zajednički stav donatora i Kancelarije za ljudska i manjinska prava bio da se izmeni projektna aktivnost u korist manjih kampanja na lokalnom i nacionalnom nivou, sa akcentom na medijske aktivnosti, a koje bi sprovodile organizacije civilnog društva.

Koliko je manjih projekata organizacija civilnog društva podržano kroz ovaj projekat i koji su rezultati?

Podržano je ukupno 28 projekata (11 je u potpunosti realizovano, a 17 projekata je u fazi realizacije i biće finalizovani do kraja februara). Organizacije civilnog društva pokazale su efikasan i profesionalan pristup projektima, tako da smo sada, sumirajući rezultate, zadovoljni ne samo efektima sprovedenih aktivnosti, već i uticajem civilnog sektora u Srbiji. Ilustracije radi, realizovani ili u fazi realizacije su 4 dokumentarna filma, 22 video spota i video klipa, 17 emisija, organizovanje tribina, konferencija, desetine performansa, radionica i obuka su u realizovane ili u fazi realizacije. Aktivnosti podrazumevaju i kreiranje kratkih informativnih filmova, fotografija, održavanje forum teatar performansa, diskusija, stručnih i medijskih konferencija, likovnih kolonija i uličnih akcija, ali i stalnu komunikaciju na društvenim mrežama kao i sa lokalnim i nacionalnim medijima. Teme koje su birane kao ključne bile su različite, od naglašavanja posebne osetljivosti mladih LGBTI osoba, preko stavljanja u prvi plan pitanje zdravlja, naročito mentalnog i pristupa uslugama zdravstvene i socijalne zaštite, do fokusiranja na trans* teme, što je doprinelo adekvatnom predstavljanju kompleksnog pitanja različite seksualne orijentacije i rodnog identiteta i otvaranju širokog polja za diskusiju. Zajednički ciljevi svih projekata OCD, podrazumevaju povećanje nivoa informisanosti o temama i izazovima koji su značajni za LGBTI populaciju u Srbiji, otklanjanje postojećih predrasuda i stereotipa, kao i smanjenje stigme i diskriminacije prema pripadnicima LGBTI populacije i promociju osnovnih i drugih ljudskih prava zagarantovanih Ustavnom Republike Srbije, bez obzira na lična svojstva, uključujući i seksualnu orijentaciju i rodni identitet.

Koliko je ovaj projekat doprineo vidljivosti LGBT zajednice u medijima i u javnosti?

Istraživanja i analize o diskriminaciji i različitosti u Srbiji pokazuje da mediji igraju važnu ulogu u promovisanju socijalnih vrednosti. Sa druge strane, određeni broj medija i novinari poseduju malo ili imalo znanja o diskriminaciji LGBT osoba. Iz tog razloga oni nisu upoznati sa brojnim i kompleksnim pitanjima u vezi sa diskriminacijom, i ne poseduju dovoljan nivo znanja o njihovim ulogama i obavezama ili o etičkom i profesionalnom kodeksu ponašanja koji zahteva neutralno izveštavanje bez predrasuda. Postoje brojni primeri izveštavanja u okviru koga je određen broj LGBT osoba predstavljen sa predrasudama i stereotipima, što svakako ne doprinosi otklanjanju postojećih stereotipa i predrasuda prema LGBT osobama. Kampanje u okviru Projekta na lokalnom i nacionalnom nivou promovišu toleranciju i poštovanje bez obzira na seksualnu orjentaciju i rodni identitet, u cilju borbe protiv predrasuda o seksualnoj orijentaciji i podizanju svesti javnosti sprovedene su s akcentom na medijske aktivnosti, pa možemo da kažemo da je Projekat značajno doprineo vidljivosti LGBT zajednice kako u medijima tako i u opštoj javnosti.

Nakon završetka ovog projekta koji su dalji koraci Kancelarije za ljudska i manjinska prava kada je LGBT populacija u pitanju?

Kancelarija za ljudska i manjinska prava će nastaviti sa praćenjem i izveštavanjem o sprovođenju mera i aktivnosti iz Akcionog plana, s ciljem unapređenja položaja LGBT osoba. Savet za praćenje realizacije Akcionog plana za primenu Strategije prevencije i zaštite od diskriminacije za period od 2014. do 2018. godine, nastaviće sa radom i u novom sazivu. Takođe, Kancelarija će pratiti primenu preporuka mehanizama Ujedinjenih nacija za ljudska prava, od kojih se niz preporuka odnosi na ostvarivanje prava LGBT osoba.

Više informacija o projektu možete naći na:
www.ljudskaprava.gov.rs

Razgovarao: Predrag Azdejković

Related Posts

Leave a Reply

Your email address will not be published.