Film „Vita & Virginia“, premijerno kod nas prikazan u sklopu prošlogodišnjeg izdanja festivala Merlinka u Beogradu, napokon je dostupan i širem gledateljstvu, pa je možda upravo sada najpodesniji trenutak da se na par stranica ovog najnovijeg broja Optimista napiše nešto i o njegovoj suštini i njegovim dostignućima. Naravno, iz subjektivnog ugla potpisnika redova i redova koji tek slede.

„Vita & Virginia“ je biografska, na stvarnim događajima zasnovana priča romansi i ljubavnoj vezi popularne spisateljice i posvuduše Vite Sakvil-Vest i znatno ikoničnije i cenjenije Virdžinije Vulf. Scenario je utemeljen na pozorišnom komadu Ajlin Ejtkins (koja je i sama radila na scenariju ovog filmskog ostvarenjima) i pismima same Virdžinije Vulf. Ovo nije puka faktografska odrednica, nego i pojašnjenje za prirodu, ali i ograničenja pomenutog filma. Naime, iako je uložen evidentan napor da se priča razigra i razmahne i učini što je filmičnijom mogućom, nad narečenim filmom se brzo nadvija gotovo pa neprozirna, teška senka pozorišnog izvornika i, kako se brzo ustanovi, nepremostive teatralnosti i sa njome povezane statičnosti. To samo po sebi nije nužno najznačajnija falinka, jer iole dobronameran gledalac svakako može da pojmi budžetska, produkciona i ostala ograničenja jednog filma upravo ovakvog profila, kao što mora da ima u vidu i datosti biografskih filmova gde faktografija predstavlja ozbiljan balast, čak i u rukama najosvedočenijih majstora među sineastama.

„Vita & Virginia“, da budemo precizni i pošteni, jeste ostvarenje srednjeg budžeta i srednjih (možda i srednjačkih) postignuća, a sve to pod kapom filma koji, između ostalog, nastoji da polemiše sa izabranim događajem i fenomenom i koji bi da problematizuje jednu značajnu epizodu u životopisu istinski jedinstvene Virdžinije Vulf. Ovde, nažalost, nije bilo ni prostora ni daha za spektakularne zahvate i krupne poteze, naprosto, zastalo se negde na sredini puta upotrebljivosti i ilustrativnosti, mada krajnji rezultat ipak jeste film koji zavređuje da bude pogledan. Naravno, uz dovoljno jasno i glasno podsećanje da ga nikako ne treba porediti i/ili stavljati u nekakvu složeniju analogiju sa čuvenim „Satima“, kao i ranijim i drugim filmovima koji su se bavili životom i delom Virdžinije Vulf, pa čak i ostvarenjima koja su ambiciozno pristupila ekranizaciji njenih prepoznatljivijih dela. „Vita & Virginia“ predstavlja funkcionalan, ali nadasve suštinski skroman doprinos tom malenom kraku svetske kinematografije.

Za pohvalu je lakoća i očigledna brzina kojom rediteljka Šanija Baton mapira odnose i postavlja širi kontekst u prikazu nemoguće ljubavi, nemoguće usled korenskih razlika, ali i stroge kodiranosti britanskog klasnog poimanja društva i njime iniciranih društvenih uslovljavanja. Za pohvalu je i gluma Elizabet Debicki (u ulozi Virdžinije Vulf) i Džeme Arterton, ali tu je i upadljiva ravnoteža između njihovih glumačkih kreacija i onoga što je po tom pitanju u tih 110 minuta trajanja ponudio veći deo ostatka glumačkog ansambla (ovo se ponajpre odnosi na šmirantsko izvođenje vidno nefokusirane Izabele Roselini u ulozi rigidne Vitine „plavokrve“ majke). Zanimljivi su pokušaji da se ova priča u drugom planu osavremeni (na primer, obraćanjem direktno u kameru, što, doduše, ostavlja utisak brzopoteznog i nedovoljno promišljenog manirizma), ali u toj dimenziji ovaj film zastaje u aspektu pukopojavnog, odnosno, u kostimografskim i muzičkim diskretnim osavremenjavanjem jedne starovremenske priče.

Ukupno uzev, „Vita & Virginia“ nije film lišen smisla postojanja, tim pre jer se uklapa u recentan trend istraživanja biografija slavnih i znamenitih na nivou prikaza slikovitih pojedinačnih epizoda iz njihovih intrigantnih života, a, osim toga, definitivno može da posluži i ljubiteljima retro-šik ostrvskih priča, ukorenjenim u biografsku građu. Međutim, na kraju ovo ostvarenje ipak biva prvenstveno jedan od onih filmova koji su nedvojbeno zanimljiviji nego što su zbilja kvalitetni. Bez obzira, da li se u ovom konkretnom slučaju, uz sve pomenute prepreke i ograde, uopšte i moglo značajnije bolje.

Piše: Zoran Janković

Više tekstova iz broja 51 – decembar 2019. možete pročitati na (Klik na sliku):

4 Shares

Leave a Reply

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.